VỆT BỤI ĐƯỜNG VÀ NỖI LÒNG Kẻ THA HƯƠNG
Sài Gòn ngày 30 Tết năm 2026 không còn cái vẻ hối hả thường nhật của những công trình đang xây dở hay những dòng người chen chúc giờ tan tầm. Thay vào đó, thành phố khoác lên mình một sự ngột ngạt kỳ lạ – một thứ áp lực vô hình của những người đang cố vắt kiệt chút sức lực cuối cùng để rời đi. Bến xe Miền Đông mới nằm ở cửa ngõ thành phố, nơi vốn dĩ là biểu tượng của sự hiện đại, nay trông như một cái lòng chảo khổng lồ đang sục sôi bởi hàng vạn bước chân vội vã.
Nam đứng tựa lưng vào một chiếc cột bê tông xám xịt, hơi lạnh từ máy điều hòa trung tâm không đủ để xua đi cái nóng hầm hập tỏa ra từ dòng người. Anh nhìn vào chiếc đồng hồ Patek Philippe lấp lánh trên cổ tay, kim giây quay những vòng tròn lạnh lùng. Đã 4 giờ chiều. Lẽ ra lúc này anh phải đang ngồi trên khoang hạng thương gia của chuyến bay về Chu Lai, nhâm nhi một ly champagne và nhìn ngắm những đám mây rực rỡ từ độ cao mười ngàn mét.
Nhưng cuộc đời của một tổng giám đốc tập đoàn xây dựng không bao giờ chỉ có màu hồng. Một cuộc họp khẩn cấp về việc xử lý sụt lún tại công trình trọng điểm ngay sát giờ G đã giữ chân anh lại. Khi anh giải quyết xong và lao ra sân bay, tất cả những gì anh nhận được là một cái lắc đầu lịch sự của cô nhân viên mặt đất: “Chuyến bay cuối cùng đã cất cánh cách đây 10 phút, thưa ông”.
Giờ đây, Nam – người đàn ông vẫn tự hào về việc có thể điều khiển hàng ngàn nhân công và những dự án triệu đô – đang đứng đây, thất thểu và bất lực như một kẻ tay trắng. Anh không thể để mẹ già 80 tuổi đón giao thừa một mình trong căn nhà gỗ ở Quảng Ngãi. Anh không thể chịu nổi ý nghĩ bà sẽ lại ngồi bên mâm cơm tất niên, đôi mắt mờ đục nhìn ra cổng và lầm bầm tên anh trong nỗi cô đơn cùng cực.
Nam nghiến răng, anh vứt bỏ cái vẻ lịch lãm thường ngày, chen chân vào đám đông hỗn loạn để tìm một “cuốc xe vớt”.
Chiếc xe của những số phận cuối cùng
Ở góc cuối cùng của bến xe, nơi những vệt dầu loang lổ và mùi khói dầu nồng nặc đến nhức óc, có một chiếc xe khách 29 chỗ đời cũ, màu sơn đỏ đã bạc phếch và đầy những vết móp méo. Trên kính xe dán một tờ giấy A4 cũ kỹ, mực viết tay đã hơi nhòe đi vì mưa nắng: “SÀI GÒN – QUẢNG NGÃI – CHUYẾN CUỐI. CÒN 2 GHẾ”.
Nam bước tới, tay kéo chiếc vali Rimowa đắt tiền vốn không hề ăn nhập với không gian này. Gã lơ xe, một người đàn ông trung niên với khuôn mặt sạm nắng và đôi mắt đỏ ngầu vì thiếu ngủ, nhìn Nam từ đầu đến chân rồi hất hàm:
Nam không buồn mặc cả. Anh chìa ra xấp tiền polyme mới cứng rồi bước lên xe. Bên trong chiếc xe là một thế giới hoàn toàn khác với những gì Nam thường tiếp xúc. Mùi mồ hôi, mùi hành tỏi, mùi của những túi đồ ăn vặt và cả mùi của những bao tải quà Tết xếp chồng chất ở lối đi. Người ta ngồi san sát nhau, những gương mặt mệt mỏi nhưng ánh lên niềm hy vọng được trở về.
Anh lách qua những chiếc ghế nhựa đặt tạm ở lối đi, tiến về phía băng ghế cuối cùng. Và đúng lúc đó, thế giới của Nam như sụp đổ dưới chân.
Cuộc chạm trán của hai thái cực
Người ngồi ở góc băng ghế cuối, đang gục đầu vào một chiếc bao tải dứa màu xanh, chính là Bắc.
Dù người đó đang đeo khẩu trang và đội chiếc mũ sụp xuống, nhưng Nam vẫn nhận ra ngay lập tức cái dáng người đậm, bờ vai rộng và đôi bàn tay thô ráp với vết sẹo dài ở mu bàn tay – dấu tích của một lần cả hai anh em đi hái trộm ổi bị ngã hàng rào mười lăm năm trước.
Bắc. Người em trai duy nhất của anh. Người mà anh đã thề sẽ không bao giờ nhìn mặt sau đêm 28 Tết mười năm về trước.
Ngày đó, Nam – lúc ấy mới chỉ là một kỹ sư trẻ đầy tham vọng – đã lớn tiếng đòi bán mảnh đất hương hỏa của cha mẹ để lấy tiền hùn vốn mở công ty. Bắc – người chọn ở lại quê làm ruộng để chăm sóc mẹ – đã đứng chắn trước cổng, tay cầm chiếc cuốc, đôi mắt rực lửa hét lên: “Anh muốn bán cái gốc rễ của mình để mua cái danh hão ở phố sao? Nếu anh bước qua xác tôi, anh hãy bán!”. Một cái tát cháy má, một lời nguyền rủa tuyệt tình, và Nam đã bỏ đi biệt xứ từ đó.
Mười năm qua, Nam thành công rực rỡ, tiền gửi về cho mẹ không thiếu một xu, nhưng anh không bao giờ gọi điện cho Bắc. Anh coi em mình là một kẻ cổ hủ, là hòn đá tảng ngáng đường tiến thân của anh. Còn Bắc, trong mắt anh, là hình ảnh của sự nghèo hèn và cứng nhắc.
Giờ đây, định mệnh trớ trêu đã bắt hai kẻ hận thù nhất phải ngồi cạnh nhau trên chuyến xe đò cuối cùng của năm.
Bắc bỗng ngẩng đầu lên. Ánh mắt hai anh em chạm nhau giữa không gian ngột ngạt của chiếc xe cũ kỹ. Nam thấy trong mắt em mình một sự sững sờ, rồi ngay lập tức chuyển sang vẻ lạnh lùng, xa cách. Bắc không nói gì, gã nhích người sát vào cửa sổ, chừa ra một khoảng trống vừa đủ cho Nam ngồi xuống, như thể anh chỉ là một hành khách xa lạ.
Những tiếng động của sự im lặng
Chiếc xe đò ì ạch lăn bánh rời khỏi bến. Tiếng máy nổ xình xịch nôn nóng, tiếng còi xe hối hả của dòng người chạy đua với thời gian tạo nên một thứ âm thanh hỗn tạp. Nhưng ở băng ghế cuối, sự im lặng giữa Nam và Bắc còn đáng sợ hơn cả tiếng gầm rú của động cơ.
Nam ngồi thẳng lưng, bộ vest đắt tiền khiến anh cảm thấy lạc lõng và khó chịu trong cái không gian chật hẹp. Anh lén nhìn sang bao tải quà của Bắc. Nó lỉnh kỉnh những thứ rẻ tiền: vài túi bánh in, một lốc nước ngọt, và một chiếc áo khoác len màu xám – chắc chắn là quà cho mẹ. Nam bỗng thấy nhói lòng khi nghĩ đến chiếc vali của mình, bên trong toàn là sâm cao cấp, yến sào và những xấp tiền lì xì. Anh có tiền, nhưng anh không có cái sự thong dong, chân chất mà em mình đang sở hữu.
Nam khựng lại, anh không ngờ Bắc lại là người mở lời trước. Anh hắng giọng, cố giữ vẻ bình thản của một kẻ bề trên:
Bắc nhếch mép, một nụ cười nửa miệng đầy chua chát:
Nam cảm thấy máu trong người sôi lên. Sự kiêu ngạo của anh bị chạm tự ái:
Tiếng của Bắc hơi to khiến vài hành khách phía trước quay lại nhìn. Nam nghiến răng im lặng. Anh không muốn tranh cãi ở nơi nhếch nhác này. Anh lấy tai nghe chống ồn ra, đeo vào và nhắm mắt lại, cố gắng đẩy mình ra khỏi thực tại.
Nhưng anh không thể ngủ được. Mỗi vệt xóc của con đường, mỗi tiếng phanh gấp của xe đều nhắc anh nhớ rằng anh đang trên một hành trình trở về – một hành trình mà anh đã trốn chạy suốt mười năm qua. Anh tự hỏi, liệu 300 cây số phía trước có đủ dài để anh gột rửa những vết thương cũ, hay chuyến xe này sẽ chỉ làm rạn nứt thêm những gì vốn đã tan vỡ?
Chiếc xe lao vào bóng đêm của quốc lộ 1A. Ánh đèn đường vàng vọt hắt vào trong xe, tạo nên những mảng sáng tối chập chờn trên gương mặt của hai anh em. Một người hướng về phố thị, một người bám trụ quê nhà. Hai con đường, một dòng máu, và một chuyến xe định mệnh mang theo bao nỗi niềm trắc trở.